Art & Fear
Observations on the Perils (and Rewards) of Artmaking

David Bayles & Ted Orland (1993)

Een van mijn absolute favorieten, omdat het heel toegankelijk schrijft over de angsten die je tegen komt als je kunst maakt.

Het boek onderzoekt waarom kunst vaak niet wordt gemaakt, ondanks de drang om te creëren. Het behandeld angst voor mislukkingen, zelftwijfel, perfectionisme, het gevoel “niet goed genoeg” te zijn, de verwachtingen van anderen, de academische wereld, materiaal- en tijdsdruk, het ‘kunst­systeem’.

Bayles and Orland stellen dat het belangrijkste wat je kan doen: blijven maken — zelfs (juist) als je niet geïnspireerd bent, zelfs als je slecht werk maakt— want consistentie doet eindeloos veel meer voor je werk dan wachten op “perfecte inspiratie”.

What is Art
Conversations with Joseph Beuys

Joseph Beuys & Volker Harlan (1986)

In zijn gesprekken met Volker Harlan beschrijft Joseph Beuys kunst als iets dat veel verder reikt dan het atelier of het museum. Kunst is geen voorwerp, maar een kracht die door mensen heen werkt — een manier om bewust te worden, om vanuit chaos iets nieuws in de wereld te brengen.

Beuys spreekt over de kunstenaar niet als een uitzondering, maar als een mogelijkheid die in ieder mens aanwezig is. Elk gebaar, elke handeling die met aandacht en intentie wordt gedaan, kan scheppend zijn. Kunst is, in die zin, een oefening in mens-zijn: een voortdurende beweging tussen denken, voelen en handelen.

Big Magic
De kunst van creatief leven

Elizabeth Gilbert (2015)

Dit boek gaat over het durven om te creëren, ondanks twijfel, angst of onzekerheid. Elizabeth Gilbert nodigt je uit om nieuwsgierig te zijn, om ideeën serieus te nemen en om te spelen met wat er op je pad komt, zonder jezelf te veroordelen.

Gilbert ziet creativiteit als een samenwerking: een idee klopt op je deur en jij kunt ervoor kiezen om het binnen te laten. Het gaat niet om perfectie, erkenning of resultaat, maar om het proces van volgen, onderzoeken en maken.

Door haar toegankelijke en grappige toon leest dit boek lekker weg. 

Is er ruimte in de gevestigde orde?
essay over het individuele in organisatie, management en bestuur

Marjorieke Glaudemans (2015)

Glaudemans werk als kunstenaar in en met organisatie. Dit boek ìs een kunstwerk.

Het boek leest als een serie contemplaties: korte observaties, fragmenten, reflecties — geen kant en klaar model, geen stappenplan — maar uitnodigingen om te blijven vragen, te blijven waarnemen, te blijven bewegen. 

Het gaat niet zozeer om het fixen van het systeem, maar om het behouden – of is het creëren als een kunstenaar – van een tussenruimte, een plek waarin het anders kan – waarin jouw individuele stem gehoord kan worden.

Het sublieme
het einde van de schoonheid en een nieuw begin 

Hans den Hartog Jager (2011)

In Het Sublieme onderzoekt Hans den Hartog Jager hoe het begrip schoonheid in de kunst zich door de tijd heen heeft ontwikkeld. Van een klassieke, geordende esthetiek naar een complexer en vaak ongemakkelijk begrip, waarbij het sublieme niet langer alleen een ideaal van harmonie en perfectie is, maar ook een ervaring van verrassing, grootsheid of zelfs ontzag.

Kunstenaars zoals Anish Kapoor en Olafur Eliasson laten zien dat het sublieme ontstaat wanneer kunst ons uit het alledaagse tilt, ons bewustzijn opent, en ons uitnodigt iets groters te ervaren dan ons vertrouwde kader. Het gaat niet om een object dat mooi is, maar om een ervaring die iets oproept in de kijker of maker.

Wat zij wilde schilderen 

Judith Herzberg (1996)

Zij schildert wat zij niet kan eten
niet kan bezitten niet beschrijven.
Zij schildert wat niet stil blijft
zitten niet gelijk blijft niet
verandert. Zij schildert wat zij
niet kan kweken niet kan vangen
niet vergeten. Zij schildert
wat zij niet kan raden pakken
of begrijpen. Wat ze niet
omhelzen kan verwennen
of verwijten. Verwaarlozen,
laten verwilderen. Omhakken,
verscheuren. Verbranden.
Betreuren. Zij schildert
waar zij niet van slapen kan
wat ze zich niet herinnert,
niet in kleur. Wat zij niet zingen
kan niet juichen.
Het onomlijnde blijft
onomlijnbaar lokken.

How to live an Artful Life 

Katy Hessel (2025)

Katy Hessel nodigt je uit om kunst te benaderen als een manier van leven. Het boek laat zien hoe kunstenaars creativiteit verweven met het dagelijks bestaan. Kunst is hier geen afzonderlijk domein, maar een houding: aandachtig kijken, open blijven, en ruimte maken voor verbeelding.

Het boek is opgebouwd als een dagelijkse praktijk: voor elke dag biedt Hessel een korte inspiratie, observatie of uitnodiging. Soms is dat een kunstenaar, soms een werk, soms een gedachte of vraag. 

The Gift
How the creative spirit transforms the world

Lewis Hyde (1979)

In The Gift onderzoekt Lewis Hyde creativiteit en kunst vanuit het principe van de gift. Hij laat zien dat kunst haar betekenis en vitaliteit ontleent aan beweging: aan het gegeven, ontvangen en doorgegeven worden.

Hyde maakt onderscheid tussen een markteconomie, waarin ruil, bezit en schaarste centraal staan, en een geschenkeconomie, waarin overvloed, relatie en wederkerigheid leidend zijn. Kunst hoort volgens hem thuis in die laatste sfeer. Wat ons werkelijk raakt, ervaren we niet als product maar als gift, iets dat ons wordt toevertrouwd en dat vraagt om doorgegeven te worden.